Bilgi Bankamız 62 Kategoride, 5985 Makale ve Konu Anlatımı içermektedir. Son Güncelleme: 06.02.2014 05:32

Hattiler – Hatti Uygarlığı – Hatti Sanatı

İçerik Hakkında Bilgi

  • Bu içerik 17.12.2008 tarihinde HeaT tarafından, Medeniyetler ve Ülkeler Tarihi Ansiklopedisi bölümünde paylaşılmıştır ve 1177 kez okunmuştur.
    Kaynak: Kadim Dostlar ™ Forum

İçerik ve Kategori Araçları




Orta Anadolu’daki Hatti Beylileri bir protohistorik (ön tarih) uygarlığıdır.

Hattiler Anadolu’nun yerli halkıdır. Tahminen 3. binin ortalarından beri küçük krallıklar, beylikler halinde yani kent-devleti olarak idare ediliyorlardı. Anadolu’nun orta bölgelerinde ve güney doğusunda yerleşmişlerdi. Prof. Emin Bilgiç, güneydoğu Anadolu’;da Hattice yer adları saptamıştır.
2000 tarihlerinden itibaren teker teker Hititlerin eline geçtiler. Ancak yinede nüfusun çoğunluğunu oluşturuyorlardı.
Anadolu Yarımadasının bilinen en eski adı “Hatti Ülkesi” dir. 1700 yıl boyunca bu isimle anıldı Anadolu. İlk olarak Mezopotamya kaynaklarında, Akkad Sülalesi Döneminde (2350-2150) bu adlandırmaya rastlıyoruz. VII.yy. Asur kaynaklarına dek bu adlandırma kullanılmıştır. Bu isim öylesine yerleşmişti ki, 2000 lerde gelmeye başlayan Hititler bile yeni yurtlarından “Hatti Ülkesi” diye söz etmişlerdir.

Hattilere, Proto-Hitit demek yanlıştır. Hititler, Hattilerin devamı değildir. Bunlar dilleri ve ırkları tamamıyla ayrı iki halktır.

Hatti dili hakkında bilgilerimiz çok azdır. “Gökten düşen Ay tanrısı” konulu tablet (mitolojik bir öyküyü anlatır), Hattice ve Hititçe iki dillidir.
Hattiler, tanrı ve tanrı isimleri, coğrafi yer adları, mitolojileri ile Hititleri etkilemişlerdir.

Hattilerin okur yazar olduklarına dair belge ele geçmemiştir. Kendilerine özgü bir yazı şekilleri de bulunamamıştır. Hatti beyliklerinin Kaniş’te olduğu gibi Asurca bilen katibler kullanmışlardır.

Hattiler insan şekilli, hepsinin adı olan erkek ve kadın tanrılara taparlardı. Yani hayvana tapınma evresini geçmiş bir uygarlığa sahiptiler.

de090faf4257b30bae8a59013aba0052 Hattiler   Hatti Uygarlığı   Hatti Sanatı ulkeler tarihi ansiklopedisi
MAHMATLAR Buluntusu,
Hatti sanatı ürünü altın testi, Y. 17.8cm, MÖ.2300-2000,
Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi

fd6ee6d85f6a181556e1568812b34e56 Hattiler   Hatti Uygarlığı   Hatti Sanatı ulkeler tarihi ansiklopedisi
Hatti sanatı örnekleri altın ve gümüş kaplar
ALACAHÖYÜK, HOROZTEPE, HASANOĞLAN, BEYCESULTAN, KÜLTEPE buluntuları

f55125741bc7b8b26232dba861a653bd Hattiler   Hatti Uygarlığı   Hatti Sanatı ulkeler tarihi ansiklopedisi
Alacahöyük buluntusu. Evreni simgeleyen tunç dinsel alem, Y. 34cm. Hatti sanatı ürünü MÖ. 2100-2000, Ankara And. Md. Mz.

e86287a231da9646509af0fe2a3597fc Hattiler   Hatti Uygarlığı   Hatti Sanatı ulkeler tarihi ansiklopedisi
ALACAHÖYÜK BULUNTULARI
Hatti sanatını yansıtan altın eserler. MÖ.2300-2000

c957e40fe946c2ab804079a9cf76ea5c Hattiler   Hatti Uygarlığı   Hatti Sanatı ulkeler tarihi ansiklopedisi
Ankara-Hasanoğlan mezar buluntusu.
Gümüş heykel, Y. 24.4cm. Baş ve boyun bölümü ile göğüsleri ve üst gövdedeki şeritler altın. Hatti sanatı ürünü, Heykelin saçları, Hatti kaplarındaki bezemeler türünde. MÖ. 2100-2000,
Ankara And. Med. Mz.

Hasanoğlan heykelciği uzun boynu, düğme göğüsleri, çapraz askısı, üstü kazılmış noktacıklarla bezeli cinsel organı ile Orta Tunç Çağı idollerini anımsatır. Ama gövdenin arka yüzünde kalçanın doğalcı yöntemle belirtilmiş olması bakımından, Anadolu’nun ilk natüralist yontu örneğidir. Bu nedenle Hatti sanatının bir başyapıyı, bir şahaseridir. Hasanoğlan heykelciğinin büyük ve kalın kemerli burnu, o dönemdeki Anadolu insanının etnik tipini açığa vurmaktdır.

HATTİ SANATI

Özgün Hatti sanatı. Eserlerini, altın. gümüş. elektron ve bronzda imal etmişlerdir. Vazo biçimleri, heykelcik tipleri, bezeme çeşitleri belirgin üslup birliği oluşturur. Bunlarda ve idoller, mühürler, ağırşaklar, vazocuklarda oluklu, yivli bezemeler, fırıldak motifi kullanılmıştır. Diademlerde ve kurslarda görülen kafes yada ızgara biçimindeki bezeme bir Hatti özelliği olup, Kültepe keramiklerinde de görülür.
Hayvan heykelciklerinde, diademlerde, kabarık nokta dizelere ya da ortaları noktalı bezemelere de rastlanır.

Alişar, Alacahöyük, Horoztepe, Ahlatlıbel, Etiyokuşu, Mahmatlar kazılarının OrtaTunç Çağı tabakaları, Hatti uygarlına ait, yukarıdaki özellikleri gösteren çok sayıda eser vermişlerdir.


Hatti ve Hititlerin çok sevdikleri “GÖKTEN DÜŞEN AY” mitosu

“Kaşku (Ay Tanrısı) gökten düştü. Şimdi o Kilammar ( tapınak) üstüne düştü, Ancak onu kimse görmedi. Şimdi Gök Tanrısı onun arkasından tağmur saldı. Ve arkasından yağmur sağanakları gönderdi. Onu korku aldı. Onu korku aldı.
Hapantalli aşağıya onun yanına gitti, o zaman onunla konuştu. Gidiyor musun? Ne yapıyorsun?”



DAHA FAZLA BİLGİ;

ANADOLU UYGARLIKLARI, Ord. Prof. Ekrem Akurgal
HATTİ ve HİTİT UYGARLIKLARI, Ord. Prof. Ekrem Akurgal
Alacahöyük Hafriyatı 1935 çalışmaları, Remzi Oğuz Arık, TTK.yay.-1937
Alacahöyük Hafriyatı 1936 çalışmaları, Hamit Z. Koşay, TTK yay.-1938
Alacahöyük Kazısı 1937-1939 çalışmaları, H. Z. Koşay, TTk.yay.-1944


Kaynak: Kadim Dostlar ™ Forum

Bu içerik 17.12.2008 tarihinde HeaT tarafından, Medeniyetler ve Ülkeler Tarihi Ansiklopedisi bölümünde paylaşılmıştır ve 1177 kez okunmuştur. Bu içeriğin devamında incelemek isteyebileceğiniz 0 adet mesaj daha bulunmaktadır.

Hattiler - Hatti Uygarlığı - Hatti Sanatı orjinal içeriğine ulaşmak için tıklayın ...

Önceki Makaleİlköğretim Kayıtları Yarın Başlıyor l 30 Temmuz 2008 Tarihinde Sona Erecek Sonraki MakaleAtatürk'ün Özlemleri | Atatürk’ün Türkiye İçin Yapmak İstedikleri

Bu Makaleyle İlgili Fikirlerinizi ve Görüşlerinizi Diğer Ziyaretçilerle Paylaşabilirsiniz